Yaralanma,
vücudun iç ve dış yüzeylerini örten doku ve yapıların herhangi bir
nedenle yırtılması, ezilmesi ve bütünlüğünün parçalanmasıdır.
Çeşitli etkilere açık olan ve koruyucu özellikleri olmayan yüz ve
kafatasında; değişik travmalar sonucu birçok yaralanmalar oluşur. Günümüzde
bu yaralanmalara sıklıkla rastlanılmaktadır.
Çene ve yüz
yaralanmaları, belirli bir şema içerisinde tarif edilemeyecek kadar çeşitlidir.
Çene ve yüz yaralanmaları, basit bir çizik ve kesikten; yumuşak doku
ezilmeleri, kayıpları ve çeşitli kemik kırıkları ile karakterize,
kompleks yaralanmalara kadar çok değişik türlerde oluşurlar. Bunlar
sadece cilt ve yumuşak dokuları ilgilendirdiği gibi, bu dokuların
tahribatıyla birlikte alttaki kemik dokuların ve içerisindeki hayati
organların da çok kere tahrip oldukları görülmektedir. Yüz ve çene
yaralanmaları genellikle merkezi sinir sistemi ve diğer hayati organların
yaralanmasıyla birliktedir. Ayrıca önemli sistemler üzerine de
fonksiyonları bozucu etki yaratarak hayati tehlike yaratırlar. Acil
tedavi yöntemlerinin uygulanmasında geç kalındığı zamanlarda hayatın
kaybedilmesi söz konusudur. Çünkü yüz ve başın anatomik bütünlüğü,
yüz ve çenelere olan travmaların aynı anda kafatası ve içerisinde
koruduğu organları da etkileyeceği bir gerçektir. Ekseri böyle bir
yaralıda her iki kısmın tedavisi ayrı ayrı değil, bir koordinasyon içerisinde
birlikte yürütülmelidir. Bazen yüz ve kafa travmaları, vücudun diğer
bölgelerinde birlikte oluşan birçok kırıklar ve yaralanmalarla
kombine olurlar. Bu bakımdan yaralanmanın genişliğine göre, tedavi şemasından
önce acil önlemlerin alınması büyük önem taşır.
Çene ve yüz bölgesi yaralanmalarda acil bakım ve tedavi aşağıdaki sıraya
göre yürütülür:
I. Hava
yolunun temizlenmesi ve ağız açıklığının sağlanması
II.
Kanamanın kontrolü
III.
Şokun önlenmesi ve şokla mücadele.
IV.Kırık parçaların sabit ve hareketsiz hale getirilmesi
V. Yara
temizliği ve yaranın kapatılması |
